OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH METOD AKTYWIZUJĄCYCH 
   WSTĘP 
    Metody nauczania aktywizujące sprzyjają rozwojowi myślenia, przygotowują do 
samodzielnego działania, wymagają inicjatywy i twórczych poszukiwań. Stosowanie 
tych metod sprawia, że uczniowie sami dochodzą do wiedzy podczas dyskusji, 
wymiany poglądów i opinii oraz konfrontacji pomysłów. Między nauczycielem i 
uczniami, a także między samymi uczniami następuje więc sprzężenie zwrotne. 
Poglądy przedstawiane przez uczniów są analizowane i podlegają ocenie. W ten 
sposób zostaje uporządkowana wiedza dotychczasowa, a dzięki powstającym 
rozwiązaniom uczniowie zdobywają nową wiedzę i doświadczenie w zakresie 
współzależności między faktami i zjawiskami a także syntezy, oceny i poszukiwania 
właściwych rozwiązań oraz stosowania wiedzy w praktyce. 
    Metody aktywizujące stosuje się wtedy, gdy tematyka zajęć dotyczy powiązania 
fragmentów różnych dziedzin wiedzy, ustalenia stanowiska wobec spornych 
poglądów pochodzących z różnych źródeł, umiejętności stosowania wiadomości 
teoretycznych w praktyce, nabycia umiejętności oceny faktów i zjawisk, a także 
zaktywizowania myślenia. 
    W zajęciach prowadzonych metodami aktywizującymi biorą czynny udział wszyscy 
uczestnicy, ale aby lekcja przyniosła efekty, musi być starannie przygotowana, 
powinien też być stworzony klimat do wymiany poglądów, a wypowiedzi uczniów 
powinny być uporządkowane i posumowane przez nauczyciela. 
    Poniżej przedstawiono krótkie charakterystyki aktywizujących metod nauczania 
przydatne w nauczaniu przedmiotów zawodowych i na innych zajęciach.
 
   1.  DYSKUSJA DYDAKTYCZNA  (z jej różnymi odmianami) 
    1.1. Dyskusja związana z wykładem 
    Jest to dyskusja odnosząca się do wykładu mająca na celu wyjaśnienie 
wątpliwości uczniów co do tez i sformułowań zawartych w wykładzie oraz uzyskanie 
od nich informacji zwrotnej dotyczącej zrozumienia zrealizowanych treści. Przebieg 
dyskusji związanej z wykładem przedstawia schemat 1.                             
 
    W nauczaniu - uczeniu zawodu metoda dyskusji związana z wykładem może być z 
powodzeniem stosowana w nauczaniu przedmiotów technologicznych, 
maszynoznawstwa, bhp i innych.
    1.2. Dyskusja wielokrotna 
    Metoda nauczania zwana dyskusją wielokrotną w swej podstawowej fazie 
sprowadza się do dyskusji w małych grupach, przy czym przedmiotem dyskusji 
może być to samo zagadnienie lub problem oddzielny, stanowiący element 
jakiejś całości. Ogniwa tej dyskusji będą następujące:
   
  
 
 
 
 
  
 
 
 
 
     

   Dyskusja wielokrotna przebiega w trzech fazach. Faza I i III ma charakter 
plenarny, faza II odpowiada pracy w grupach. W podsumowaniu dyskusji 
plenarnej    i wyników pracy, nauczyciel powinien nawiązać do celu dyskusji i 
dokonać jej merytorycznej oceny. 
    Dyskusja wielokrotna stanowi pożyteczny trening dla różnego rodzaju narad     
 i rozwiązań zagadnień posiadających wiele możliwych wątków. Przykładowo tą 
drogą można określać procesy technologiczne i konstrukcyjne części maszyn 
oraz analizować zagadnienia związane z eksploatacją pojazdów 
samochodowych.
    1.3. Burza mózgów (giełda pomysłów) 
    Metoda burzy mózgów jest odmianą dyskusji polegającą na umożliwieniu 
uczniom szybkiego zgromadzenia wielu konkurencyjnych lub uzupełniających 
hipotez rozwiązania problemu, któremu poświęcona jest dana jednostka 
metodyczna lub jej fragment. Można zgłaszać wszystkie najbardziej śmiałe lub 
niedorzeczne pomysły rozwiązania, choćby nietypowe, ryzykowne i nierealne, w 
obojętnej formie, żeby nawet chwila namysłu nad poprawnością językową nie 
zmniejszała pomysłowości. 
    Cała konstrukcja burzy mózgów jest tak przemyślana, aby przerwać 
komunikację między fazą produkcji pomysłów i ocenianiem. Fazy burzy mózgów   
w warunkach szkolnych przedstawia się następująco: 
 
Dalej >>